1. ENGLISH
Haberler > Kaos GL Kasım 2012 Medya Raporu Yayınlandı

Kaos GL Kasım 2012 Medya Raporu Yayınlandı

26 Aralık 2012
Kaos GL, 5 yıldır düzenli olarak medyayı izliyor ve kaosgl.org web sitesinden kamuoyu ile paylaşıyor. Hazırlanan raporlar her yıl kitaplaştırılıyor. Kitaplara Kaos GL’den ulaşabilirsiniz.
Kasım ayına ait rapor aşağıdadır:
Bu ay içinde “gey, gay, lezbiyen, transeksüel, transseksüel, travesti, eşcinsel, biseksüel, ibne, sevici, queer, cinsel yönelim, cinsel tercih, cinsel kimlik” kelimelerinin geçtiği 356 adet haber tarandı. Bu haberlerin 37 tanesi yerel basında, 15 tanesi ise dergilerde yer aldı.
  
Doğrudan cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği üzerine yazılan ve LGBT bireyleri yakından ilgilendiren haber sayısı 164, “gey, gay, lezbiyen, transeksüel, transseksüel, travesti, eşcinsel, biseksüel, ibne, sevici, queer, cinsel yönelim, cinsel tercih, cinsel kimlik” kelimelerinin geçtiği haber sayısı ise 192’ydi.
 
Haber dağılımına baktığımızda bu haberlerin inin manşette yer aldığını, 76’sının köşe yazısı olduğunu, 183 adet dış kaynaklı ve ulusal haber olduğunu, 41 adet kültür sanat haberi olduğunu ve 55 tanesinin de magazin haberi olduğunu görmekteyiz. Ayrıca bu ay medyada yer alan haberlerden 6 tanesi ise Kaos GL web sitesinden alınmıştır.
 
Yine verileri incelediğimizde haber dağılımlarında 356 haberden 30’unda LGBT örgütlerden ve uzmanlardan görüş alındığını görüyoruz. 79 haber insan haklarına duyarlı ve saygılı bir biçimde sunulmuş.
 
34 haberde LGBT bireylerin kriminalize edilmiş, 104 haberde eşcinselliğe ilişkin stereotiplerin desteklenmiş, 33 haberin homofobik bir dille yazılmış olduğunu görüyoruz.
 
80 haberde kelimelerin yanlış kullanıldığını ve bu ay da hedef gösteren, nefret söylemleri içeren ifadelerle yazılan 2 haberin olduğunu gördük.
 
MANŞET HABERLER & DÜNYA’DAN GELİŞMELERİN MEDYAYA YANSIMALARI
 
Hürriyet gazetesinin 8 Kasım tarihli manşeti ABD Başkanı Barack Obama’nın tekrar seçilmesi ve teşekkür konuşması ile ilgiliydi.Bu konuşmada yer alan "Yaşlı, eşcinsel, zengin, fakir hiç fark etmez. Bu geleceği birlikte ele alabiliriz. Dünyadaki en büyük ülkeyi daha da ileriye götüreceğiz." cümleleri Hürriyet gazetesi tarafından "Mevlana Gibi Mesaj" başlığı kullanılarak verildi. Türkiye medyasında yaklaşık 60 haber içeriğinde Obama’nın Teşekkür konuşması ve ABD Senatosunun ilk "açık" eşcinsel üyesi Tammy Baldwin ile ilgili gelişme yer buldu. Bu haberler genel olarak insan haklarına duyarlı nitelikteydi. Ancak Milli Gazete’de yer alan haberde ise bu gelişme olumsuz olarak verildi.
 
Fransa’da, doğum izinlerinin eşcinsel ebeveynler düşünülerek değiştirilmesinin ardından Fransa ve Kadın Hakları Bakanı Najat VallaudBelkacem’ın eşcinselliğin ilkokul müfredatında ayrımcılık karşıtı çalışmalara başlanacağını açıkladı.
Kaos GL web sitesinde ve Taraf gazetesinde 2 Kasım tarihinde ayrıntılı biçimde yer aldı.
Yine Fransa’da Sosyalist Parti tarafından sunulan eşcinsel evlilik yasa tasarısı onaylandı, Yeni Akit gazetesi dışında Türkiye medyası bu gelişmeyi yurt dışı medyasından yorum katmadan aldı.
 
Fransa eski First Lady’si Carla Bruni-Sarkozy Fransa’nın eşcinsel evliliği ve evlat edinme hakkını yasallaştırma planlarını desteklediğini ifade etti. Kaos GL web sitesi haberi "Carla Bruni-Sarkozy Eşcinsel Evliliğinden Yana" başlığıyla verirken Hürriyet gazetesi (26 Kasım)bu olumlu açıklamayı "Carla’dan Sarko’ya ’Gay Evlilik’ Darbesi" başlığıyla duyurdu.
2005 yılında tüm İspanyol vatandaşları ve ailelerine eşit yasal haklar tanıyan yasa 6 Kasım 2012’de Anayasa Mahkemesi tarafından onaylandı.Bu haber Taraf gazetesinde ve Kaos GL web sitesinde yer aldı.
 
Kanada’da tartışılan queer okul tartışmalarının Türkiye medyasında iki örneği yukarıda yer alan haber Milliyet gazetesinde 3 Kasım tarihinde yurt dışından servis edildi, Kaos GL web sitesinde 12 Kasım tarihinde ise bu tartışmalar Kaos GL üyesi Ezgi Koçak tarafından değerlendirildi.
"LGBT’lere özel okul açmak yerine bütün bir eğitim müfredatını LGBT’lerin varlığı, hakları, LGBT aktivizmi ve aktivizmin heteroseksizme, neoliberal ve muhafazakâr yapıya karşı verdiği mücadele üzerinden şekillendirildiği zaman daha eşitlikçi ve özgürlükçü bir eğitim sisteminden bahsedebiliriz."
 
Kübalı trans, Villa Clara şehrinde Caibarien belediye meclisinin temsilciler seçimini kazanarak ülkede kamu görevine getirilen bilinen ilk trans oldu.Hürriyet Gazetesi 18 Kasım tarihinde "Küba Meclisinde Bir İlk" başlığıyla Yurt Gazetesi ise "Küba Siyasetinde ilk Travesti" başlığıyla gelişmeyi duyurdu.
 
Oyuncu Brad Pitt, Human Rights Campaign’e (İnsan Hakları Kampanyası) çeşitli ABD eyaletlerinde evlilik eşitliği girişimlerinde destek olmak amacıyla 100,000 dolar bağış yaptı. "Eşcinsellere 100 bin $ bağışladı." ABD’li oyuncu Brad Pitt, eşcinsel evliliğin yasallaşması amacıyla 4 eyalette 6 Kasım’da yapılacak olan seçim öncesinde, eşcinseller için çalışmalar yapan Ulusal Evlenme Fonu’na 100 bin dolar ( 180 bin TL ) bağışladı. 48 yaşındaki oyuncu,"İnsanların ilişkilerinin oylanması benim için inanılması zor bir şey." dedi. Haber Türk-2 Kasım Taraf gazetesinde ise "Brad Pitt’ten Gaylere 100 Bin Dolar" başlığıyla verildi. Bu haberde "Gay" kelimesi doğru kullanılmamıştır.
 
TÜRKİYE’DE LGBT HAKLARI & LGBT ÖRGÜTLERİN MEDYAYA YANSIMALARI

Kaos GL Derneğinin 10-16 Aralık tarihlerinde İnsan Hakları Haftası nedeniyle düzenlediği Ayrımcılığa Karşı Sempozyum’un duyurusu Medya Kulübü sitesinde "Kaos GL Sosyal Hakları Tartışmaya Açıyor" başlığıyla verildi. Sempozyum’un Başkent Üniversitesi’nde daha sonra gerçekleşen fakat engellemeyle karşılaşılması hem yazılı hem de sosyal medya’da oldukça yer buldu. Evrensel gazetesinde 28 Kasım tarihinde, Gündem Gazetesinde 29 Kasım tarihinde yer alan haberde "Üniversitede LGBT Etkinliğine Yasaklama" başlıklı haber içeriğinde Kaos GL Derneğinin görüşlerine yer verildi. Sosyal medya’da nuve.biz, sendika.org,radikal.blog,metrosfer,etha siteleri Başkent Üniversitesi tarafından engellenen etkinlik haberini Kaos GL web sitesi üzerinden haber almışlardır.
Fransa’nın Müslüman LGBT’leri evsahipliğinde düzenlenen CALEM Konferansı 16-19 Kasım tarihlerinde gerçekleşti Kaos GL Derneğinin de Nevin Öztop’un katıldığı Calem Konferansı’na Cumhuriyet gazetesinde yer verildi.
Kaos GL’nin düzenlediği Homofobi Karşıtı Buluşma duyurusu 11 Kasım tarihinde Evrensel gazetesinde yayınlandı.
Kaos GL Dergisinin (127) Sosyal Politikalar sayısı Özgür Gündem gazetesinde 21 Kasım tarihinde yer aldı.
 
Sezen Aksu, Sosyal Politikalar Cinsiyet Kimliği ve Cinsel Yönelim Çalışmaları Derneği’nin (SPoD) kuruluşunun 1’inci yılı vesilesiyle, LGBT bireylerin yaşadığı ayrımcılıklara yönelik düşüncelerini "’Koca dünyada benim çocuğuma yer bulamadılar...’Bu kadar öz, bu kadar derin, bu kadar acı bir cümle olabilir mi? Bu cümle ancak bir ananın, bir babanın ciğerinden sökülüp dökülebilir. Nefesim yettiği sürece, bu ayrımcılığın, bu türcülüğün, bu kendine benzemeyeni yok sayma ve yok etme zalimliğinin karşısında; yaşam hakkı engellenenlerin yanında yer alacağım. Bütün kalbimle ve ümidimle." bu cümlelerle açıkladı. Sezen Aksu’nun görüşleri Sabah gazetesinin Günaydın Ekinin manşetinde 1 Kasım tarihinde yer aldı.
Kaos GL, Pembe Hayat ve SPoD Derneklerinin Avcılar’da Meis Sitesinde Trans bireylere yönelik Barınma hakkının gaspı ile ilgili basın açıklamaları haberler Sol, Özgür Gündem, Haber Türk ve Milliyet gazetelerinde yer aldı. Bu haberlerde LGBT derneklerin açıklamaları yorumsuz verildi.
Bakanlar Kurulu’na sunulan ve TSK’ya ceza puanı sistemini getiren yasa tasarısı ile eşcinsellik suç kapsamına alınıyor
Milliyet gazetesi(26 Kasım) "Eşcinselliğe İhraç Yasaya Girecek" başlığıyla birinci sayfadan duyuruldu. Milliyet gazetesinden Burcu Karataş 27 Kasım tarihinde eşcinsel olması nedeniyle ordudan atılan eşcinsel bir bireyden görüş alarak durumu LGBT’ler açısından görünür kıldı. "Hakkımda dosya düzenlendi. Askeri mahkemede ’gayri tabii mukarenette bulunmak’tan dava açıldı. Yalan bir iddiaydı, beraat ettim. Ancak 2005’te ordudan atıldım. Komutanım,’Tedavi edelim’ demişti. Ortada karar yokken ’Burada gözükme’ düşüncesiyle atılana kadar 20’şer günlük rapor verdiler.’Disko’ ya atıldığımda suçluymuşum gibi davranılıyordu.’Her şeyim sıfırlandı’ "Askerlik, iyi gelir sağladığını düşünerek 17 yaşımda verdiğim bir karardı. Sicil notlarım çok yüksekti, takdirlerim vardı. Bu durum öğrenilince birden bire sicilim sıfıra indi. Ne değişmişti? Ben yine işini iyi yapan aynı insandım. Yaptığım işle değerlendirilmem gerekirdi. Atıldıktan sonra bir dönem güvenlik sektöründe vönetici olarak çalıştım ama oradan da ayrılmak zorunda kaldım. Şimdi işsizim. Birden her şeyim sıfırlandı. Askeri Yüksek idare Mahkemesi’ne dava açtım ama kabul edilmedi. Verilen kararda, ’ordunun itibarının zedelendiği’ ifadesi vardı. Orduda çok sayıda eşcinsel var ama ifşa edilmedikleri için bilinmiyor. Geçmişte birçok general, albay, subay, astsubay işten atıldı ama medyaya yansımadı. Psikolojik destek aldım. Eşcinsellik sonradan seçtiğiniz bir şey değil. Doğuştan bir durum için suçlanıyorsunuz. Bu bir hak ihlalidir." Taraf Gazetesi SPoD Derneği ve Bilgi Üniversitesinden Yrd. Doç İdil Işık Gül’den görüş alarak hazırladığı haberde Uluslararası sözleşmeler bakımından bu kararın değerlendirilmesi yer aldı. Aynı günlerde Vatan gazetesi "Şehitten Çok İntihar" Başlıklı haberde miletvekili Ertuğrul Kürkçü’nün "" Eşcinsellikle ilgili hak koruyucu mekanizmalar TSK’ya da aynen aktarılmalı" görüşüne yer verdi. 28 Kasım tarihli Hürriyet gazetesinde ise " Devlet ve ordu namus bekçiliğini bırakmalı" başlıklı haberde yine Avukat Abdullah Kaya ve Avukat Mahir Işıkay’ın görüşlerine yer verilerek "intihar’ın artabileceği ve uluslararası sözleşmeler haberde yer almıştır. Gündem gazetesi konuyu "Homofobik TSK’den Eşcinsellere Kırım" başlığıyla haberleştirmiştir.
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının ev içi şiddetle mücadele kapsamında başlattığı şiddet buton’unun trans bireylere de koruma sağlanması için verilmesi gazetelerde özellikle bireylerin cinsiyet kimliklerinin ön plana çıkarılarak haberleştirilmesi ve şiddet butonu verilen diğer kişilerin kimliklerinin medyada yer almaması, haberin içeriği ile hiçbir ilgisi olmadığı halde kişilerin cinsiyet, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliklerinin belirtilmesi bir ayrımcılık örneğidir.
"Bu butonlardan biri de, cinsiyet değiştirdikten sonra pembe nüfus kağıdı çıkartıp daha sonra sevgilisi Mehmet Özen ile evlenen ve ardından şiddet gördüğünü öne sürerek boşanma ve ceza davası açan transseksüel Öykü Evren Özen’e verildi" (Vatan gazetesi)
 
İzmir yerelinde lise ve üniversiteler başta olmak üzere tüm eğitim kurumlarında her yaştan öğrencinin maruz kaldığı homofobi, bifobi ve transfobi temelli ayrımcılıkla mücadele etmek üzere çalışmalarına başlayan Gergedan oluşumu ile ilgili Yenigün (İzmir) ve Yeni Asır gazetesinde 5 Kasım tarihinde yer alan haber okullarda Cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği ayrımcılığıyla mücadele etmek isteyen Gergedan grubunun örgütlenme özgürlüğünü marjinalleştirerek "marjinal dernek krizi",  "gay ve lezbiyen krizi" başlıklarıyla haberleştirmişlerdir.
 
 
KÜLTÜR SANAT HABERLERİ
E2 kanalında Kasım ayında gösterime giren "Hit &Miss" dizisinin başrol karaketeri bir trans birey. Vatan gazetesi diziyi "Dünya’nın En Güzel, En Tehlikeli Babası" başlığıyla TV sayfasından duyurdu. Yine çeşitli gazetelerde ve köşe yazılarında dizi tanıtımı yapılırken başrol karakterin trans olması nedeniyle "Bu dizi çok konuşulur" vurgusu yapıldı.
"Bu dizi çok konuşulur. Bir kiralık katil. Ama çok güzel bir kadın. Bu güzel kadın aslında travesti.Diziyi izleyenlerin birleştiği nokta; her şekilde ilginç bir dizi. Kimi karakterler için, kimi müziği için, kimi sıra dışı konusu için, kimi hayli sert sahneleri için söylüyor bunu ’ Shameless’ın yaratıcısı Paul Abott’tan ’ Hit & Miss" Sina Koloğlu-Milliyet 1 Kasım
 
LGBT BİREYLERİ KRİMİNALİZE EDEN, STREOTİPLERİ BESLEYEN HABER ÖRNEKLERİ
 
Antalya Son Haber gazetesi ve Vatan gazetesinde 3 Kasım tarihinde yer alan haber, "Tacizci Doktora 12 Yıl Hapis" haber başlığı nedeniyle sorunludur. Haber içeriğinde zanlının avukatının ifadesinin verilmiş olması ve bu ifade de yer alan "müvekkilinin eşcinsel olması nedeniyle suçu işlediği kanaatine varıldığını ancak eşcinsel olmasının sucu işlediği anlamına gelmeyeceğinin" cümleleri haberde yer alsa da haberi olumlu olarak değerlendiremiyoruz. Çünkü eşcinsellik ve taciz kelimeleri sıklıkla medyada birlikte yer alırsa, cinsel yönelimlerinin özellikle belirtildiği kriminal haberler LGBT bireylere yönelik ön yargıyı güçlendirir.
Cinsel kimlik inşaası ile ilgili haberler yine sterotipleri ve önyargıları destekleyerek medyada yer buluyor.
 
YEREL GAZETELERDE YER ALAN HABER ÖRNEKLERİ

(20 ve 21 Kasım Tarihli Akdeniz Beyaz ve Adapazarı gazeteleri)
 
Bizim gazete yazarı Kerim Evren’in köşe yazısından alıntılanan fıkra
"Özellikle büyük kentlerimizdeki Türkçe işyeri tabelası sayısı her gün biraz daha azalıyor. Durum, aşağıdaki fıkrayı anımsatıyor. Gurbetçi Temel, otuz yıldır yaşadığı Almanya’dan kesin dönüş yapmaya karar vermiş. Kendisini sevdirdiği göçmen bürosundaki Almanlar üzülüp dönüş kararının nedenini sormuşlar. Temel: Eşcinseller yüzünden, demiş. Seni rahatsız ediyorlarsa şikâyet et, gereği yapılır. Bu yüzden ayrılmana değmez. Hayır, beni doğrudan rahatsız etmiyorlar, karşılığını vermiş Temel Ee , o hâlde ?- Ben geldiğim zaman burada eşcinsellik yasaktı. Yirmi yıl önce serbest oldu. Beş yıl önce de birbirleriyle evlenmelerine izin verildi. Şimdi eşcinsellik ’mecbur’ olmadan vatanıma dönmek istiyorum! Bu fıkrayı aktardığımız için eşcinselliğe çarpık baktığımız sanılmasın; herkesin özgür istenciyle yapabileceği cinsel tercihi yalnız kendisini ilgilendirir. Ama iş ulusal kültüre gelince durum değişiyor. Daha doğrusu , değişmeli" (Bizim Gazete - Kerim Evren)
Yeni Akit gazetesinden Serdar Arseven’in köşesi(28 Kasım)
"Böyle bir akım var ; AB müktesebatına uyum adına karşımıza çıkartılacak olanlardan hatta çıkartılmakta olanlardan biri de bu;"Homoseksüel evliliğinin yasallaştırılması "Biz;" Cami hocaları devlet memuru değil mi ? Camilerde kıyılan nikahlar kayda geçsin, yasal nitelik arz etsin , cami hocaları hem’dini’ hem de ’ resmi ’ nikah kıysın desek "Avrupa’da Papaz ’ ın nikah kıyabildiği gibi kıyamet kopar. Elin oğlu da gelir, "Homo " evliliğini işler. Neyse ki Sayın Fatma Şahin; Aile ’ den Sorumlu Devlet Bakanımız o modda değil. Gayet nezih bir konuşma yaptı. Sayın Şahin ’ in söyledikleri ve söylemediklerini toparlayacak olursak: Değerler , değerlerimiz, aile bağları, aile bağlarını güçlendirici eğitim modeli; çocuğa, kadına, erkeğe, hayvana şiddeti yasaklayan üstün model . Homoseksüellere şiddet yok; ama o bataklığı kurutmak da şart !"
 
İNSAN HAKLARINA DUYARLI HABER ÖRNEKLERİ
Köşe Yazıları
Kadir Kaymakçı (HaberTürk Magazin)10 Kasım tarihli köşesinde ABD’nin il açık eşcinsel kadın senatörü Baldwin, Boksör Nicola Adams ve Lana Wachowski ile ilgili yazdığı köşesinde Dünya’daki LGBT bireylerle ilgili gelişmeleri aktarak LGBT hakları konusunda Türkiye’de tartışma zeminini eleştiriyor.
Hürriyet Gazetesinden Oya Armutçu (10 Kasım) Açlık Grevleriyle ilgili haberinde Ceza Muhakemeleri yasası ile LGBT mahpusları kapsamadığını belirtiyor.


MAGAZİN HABERLERİ
Vatan gazetesinde Begüm Birgören ile gerçekleşen röportaj
"Sonbaharı Beklerken" adlı tiyatro oyununda Eylem Ödenle olan öpüşme sahneniz çok konuşuldu. Neden sizce? Çünkü eşcinsellik bu ülkede büyük bir tabu. 2 öpüşen kadın veya erkek görüldüğünde konuşmak için bahane bekleyenlerin hormonları depreşiyor herhalde. Umarım bu durum diğer demokratik ülkelerde olduğu gibi normalleşecektir ileride. Belki de insanların işlerini güçlerini bırakıp 50 yıl " aşk yapmaları " gerekiyor. Kurtuluşumuz buradan olabilir. Kızının boğazını kesip kümese gömmek bile sevişmek kadar ayıplanmıyor !"
SPOR HABERLERİ
Four Four Two futbol dergisinde yer alan Ahmet Yavuz’un hazırladığı yazıda Galatasaray’lı Oyuncu (90-91) Roman Kosecki için "Anlaşma sağlanamadı; Kosecki " Homoseksüel ve alkolik " suçlamalarını arkasında bırakıp Osasuna ’ nın yolunu tuttu"  ifadeleri kullanılıyor.